MÝTOLOJÝK DÖNEMDEN GÜNÜMÜZE BERGAMA

Antik Caðda Pergamon adý ile anýlan Bergama Helenistik dönemin en önemli kültür ve sanat merkezlerinden biridir. Helenistik Pergamon Krallýðýnýn baþkenti olan þehir Roma egemenliði döneminde Asya eyaletinin merkeziydi. Helenistik dönem öncesi Frigya sýnýrlarý içinde bulunan yöre; Lidya eðemenliðindeydi. Daha sonra Pers Hükümdarý II.Kiros Lidya Devletini ele geçirip Pergamon'u topraklarýna kattý. Ý.O.334'teki Granikos Savaþýnda, Pers Ýmparatoru III.Dara (Darius), Ýskender'e yenilince, kent bir kez daha el deðiþtirdi, iskender, Pergamon'u Pers komutanlarýndan Memnon'un dul eþi Barsini'ye verdi.

Ýskender'in ölümüyle genarelleri arasýnda çýkan kanlý çatýþmalarý Lysimakhos kazandý. Ýskender'den kalan hazineyi Akropolis'de saklayan Lysimakhos'un hazineyi korumakla görevli komutaný Philetairos tarafýndan M.O. lll.yy.'ýn ilk yarýsýnda baðýmsýz devlet haline getirildi. Ancak, Philetairos un ölümü ile yerine geçen yeðeni I.Eumenes dönemine kadar ( M.0.263-241) Seleukos Krallýðý vesayeti altýndaydý. I.Eumenes M.0.261'de Sardes yakýnlarýnda Seleukos ordusunu bozguna uðratarak Pergamon'un baðýmsýzlýðýný ilan etti.

Mýsýr'daki Ptolemaios Hanedam'nýn desteðiyle yerini iyi saðlamlaþtýran Pergamon Krallýðý,topraklarýný Kuzeyde Kaz (Ýda) daðýyia güneyde Gediz (Hermos) Vadisine kadar geniþletti. Dönem dönem Galat saldýrýlarýyla karþýlaþsa da II.Eumenes (M.Ö.197-160/159) yönetiminde en parlak devrini yaþadý. Kralýn Galatlara karþý kazandýðý zafer, Zeus Sunaðý ile tarihe mal olmuþtur. Roma ile iyi iliþkiler içine giren Pergamon I.Makedonya Savaþý sýrasýnda, Romalýlar'ýn yanýnda yer aidi. Tarihindeki en geniþ sýnýrlara ulaþan krallýk, doðuda Seleukos, batýda Bitinya Krallýðý'na kadar uzandý. Makedonya Krallýðý ortadan kaldýrdýktan sonra Bergama Kraffi^ýYw ele geçirmek isteyen Roma; varisi bulunmadýðý için krolhðtnt Roma'ya vasiyet eden III.Attalos'un (M.Ö.138-133) ölümüyle bu arzusu gerçekleþti. II.Eumenes'in Efes'li bir kadýndan olan oðlu Aristonikos kendini kral ilan ederek Roma'ya savaþ açtý. Disiplinsiz ordusuna raðmen M.Ö.129'a kadar RomaV1 uðraþtýrdý ama sonuçta Roma Ýmparatorluðu egemenliði altýna girdi.

Baþta Asya Eyaleti'ne baðlý bulunan Pergamon, Ýmparator Diocletianus dönemindeki düzenlemeyle Yeni Asya Eyaleti'ne dahil edildi. Roma imparatorluðunun ikiye ayrýlmasý, çöküþ döneminin baþlangýcý oldu. Hristiyanlýðýn yaygýnlaþtýðý yýllarda Batý Anadolu'daki 7 kiliseden biriydi. Bizanslýlar zamanýnda kent, Ephesos Baþpiskoposluðu'na baðlandý. 7.yy.'da, yörede kalabalýk bir Ermeni-Yaftudi göçmen kolonisi bulunuyordu. Kent ,716'da Arap akýnlarýyla karþý karþýya kaldý. Araplar, Akropolis'i ele geçirerek, bir yýl kadar burada kaldýlar ve 717'de Bergama'dan ayrýlarak kuzeye ilerlediler. 1306'da Karesi Beyliði'nin yönetimine giren Bergama, 1341'de Osmanlý topraklarýna katýldý. Uzun süre bir uç kalesi olarak kalan kent, ancak 15.yy.'da tekrar önem kazanmaya baþladý. 1864'te Balýkesir'e baðlý bir kaza iken 1869da Bergama Belediyesi kuruldu. Daha sonra Bergama 1873te Manisa'ya, 1 875'te Ýzmir iline baðlandý. 12 Haziran 1919'ta Yunan Ýþgaline uðrayan Bergama, 14 Eylül 1922'de kurtulmuþtur.

 DOÐAL KONUM ve ÝKLÝM
Bergama Bakýrcay'ýn kuzeyinde, antik Pergamon kentinin yer aldýðý yamaç üzerinde kuruludu. Ýzmir ilinin kuzeyinde yer alan ilçenin yüzölçümü 88.650 hektardýr. Ýzmir il merkezine 105 km uzaklýkta, denizden 30 km içeridedir. Bergama ilçesine baðlý Göçbeyli, Ayazkent, Zeytinda Yenikent, Bölçek beldeleri ve 118 köy bulunmaktadýr. Ýlçenin kuzey kesimi ormanla kaplýdýr (Kozak Daðý ve yaylasý). Güney kesimleri ise ovalýktýr. Yunt ve Madra daðlarý sönmüþ yanardaðdýr. Maðma'dan fýþkýran ve püsküren çeþitli yapýdaki lavlarýn yýðýlmasýndan olumuþtur. Kuzeyde Edremit, güneyde Bakýrçay oluklarý arasýnda yükselen Madra daðý, kubbe þeklindedir, yüksek noktasý (1344 m) Maya tepesidir.

Çevresi akarsularla parçalanmýþ olan daðýn güneyi 500-1000 m yükseltisi Kozak yaylasýdýr. Bakýrçay havzasýnda bulunan ayný adlý Bakýrçay nehri 128 km uzunluðundadýr. Doðuda Ömerdað, kuzeyde Madra, güneyde Yunt Daðý'ndan gelen kollarla oluþan Bakýrçay, Çandarlý körfezinden denize dökülür. Ana kollarý daðlardan geçen, genel olarak dik ve derin vadiler açmýþtýr. Bakýrçay geniþ tabanlý alüvyal bir yatak içinde akmaktadýr. Tütün, pamuk, zeytin, üzüm baþlýca yetiþtirilen ürünlerdir. Bergama tarýmsal ürün bakýmýndan Ýzmir'in en geliþmiþ ve zengin ilçelerindendir. Bu yüzden ekonomisi tarýma dayanmaktadýr. Son zamanlarda mantar üreticiliði ve seracýlýk önem kazanmýþtýr. Yeraltý zenginlikleri olarak perlit rezervi, linyit, granit ve taþocaklarý, altýn madeni bulunmaktadýr. Doðal kaplýca sularý ve su kaynaklarý yönünden de zengindir.

Berqama genellikle Ege Bölgesinin iklim özelliklerini taþýmaktadýr. Yazlarý sýcak ve kurak, diðer mevsimler ise ýlýk ve yaðýþlý geçmektedir. Yaðýþlar yaðmur þeklinde oluþmakdadýr. Ortalama yaðýþ 755,3 mm. olarak tespit edilmiþtir En yüksek ýsý Aðustos ayýnda 41 .5 C, en düþük ýsý Ocak ayýnda -1 1 .4 C olarak tespit edilmiþitir. Bergama'da rüzgar yönu kuzevdoðu istikametindedir.

 BERGAMA' da EKONOMÝ ve TURÝZM
  Bergama'da ekonomi hala aðýrlýk olarak tarýma dayalýdýr. Verimli Bakýrçay Ovasý tarýmsal üretim bakýmýndan zengin ve geliþmiþtir. Tütün, pamuk, zeytin, üzüm yetiþtirilmektedir. Kozak yaylasýnda çam fýstýðý üzerine Kalkýnma kooperatifi kurulmuþtur. Yüzyýllardýr baðcýlýk ve þarapçýlýk konusunda ün sahibi olan yörede þarapçýlýk artýk önemini yitirmiþtir.

Son zamanlarda mantar üreticiliði önem kazanmakta olan Bergama öncelikle tarým bölgesidir. Baþlýca yedi Hristiyan kilisesinden birinin yer aldýðý, Helenistik Çaðýn baþ yapýtlarýndan Zeus Sunaðýnýn yapýldýð çaðlara damgasýný vuran Pergamon Krallýðý, tarihsel yapýtlarýn zenginliði, doðal güzellikleri ile Kozak Yaylasý ve þifalý sularý Bergama'nýn turizm cenneti olmasýný saðlayabili Tüm bu verilere karþýn, turizm etkinlikleri sýnýrlý kalmýþtýr. Bunun en önemli nedeni gelen yabancýlarýn en büyük kýsmýnýn günü birlikçi olmasýdýr. Bergama'ya ulaþýmýn önceleri yalnýzca Ýzmir'den karayolu ile saðlanmasýnda engelleyici bir etkendir.

Günümüzde Çanakkale karayolu ve denizyolu ile Dikili-Ayvalýk üzerinden geliþ biraz hareket kazandýrmýþtýr. Son yýllarda turizmin ekonomik boyutu ve önemi görüldüðünden bu konuda bilinçli hareketler baþlamýþtýr.

Ýç ve dýþ turizmi çekebilecek olan Bergama, tanýtým konusunda ataða kalkmýþ, kalýcý yerli ve yabancý turisti çekebilmek için aktiviteler düzenlemeye, ses getiren festi aðýrlýk vermeye baþlamýþtýr. Bu yüzden ileriki yýllarda Bergama turizm de hak ettiði ekonomik payýný alacaktýr.

 BERGAMA' YA NASIL GÝDÝLÝR
Hava yolu ile : Ýzmir Adnan Menderes Havali limanýna 130 km . uzaklýðýndaki Bergama' ya Ýzmir'den 45 dakikada bir otobüs hareket etmektedir.

Karayolu ile : Ýzmir garajý' ndan 45 dakika da bir otobüs ile Bergama' ya 1,5 saatlýk bir yolculuk ile ulaþýlmaktadýr. Ýzmir-Bergama Otobüs iþletmesi telefon : + 90 232 472 06 66 (Ýzmir), +90 232 631 35 35 ( Bergama)

Tren yolu ile : Bergama'ya en yakýn Tren yolu Soma ilçesinde olup Bergama' ya uzaklýðý 45 km. dir .Soma- Bergama dolmuþ ulaþýmý 30 dakika da bir yaklaþýk 45 dakika sürmektedir.